مرکز بهداشت غرب تهران

به گزارش خبر نگار روابط‌ عمومی مرکز بهداشت غرب تهران: دکتر اکرم عزتی کارشناس مسئول واحد آموزش و ارتقاء سلامت نوشت : در میان هیاهوی آماده‌سازی‌های لجستیکی، تجهیز بیمارستان‌های صحرایی و نظارت بر سلامت آب و غذای زائران، گاهی از یک عنصر کلیدی غافل می‌شویم؛ نیروی انسانی داوطلبی که با آموزش‌های صحیح، می‌تواند تبدیل به یک سامانه پیشگیرانه و پایشگر سلامت در دل جمعیت شود.

اهمیت این موضوع زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم در مراسمی با تراکم جمعیتی بالا نظیر تشییع پیکر مطهر رهبر شهید، علاوه بر تهدیدات شناخته‌ شده‌ای مانند بیماری‌های منتقله از آب و غذا، مخاطرات خاموش‌تری نظیر گرمازدگی، خستگی مفرط، افت قند خون، تنش‌های عصبی و حتی بیماری‌های قلبی عروقی ناگهانی، می‌توانند سلامت عزاداران را به خطر اندازند.

 در چنین شرایطی، تکیه صرف بر نظام درمانی پاسخگو نیست؛ بلکه نیازمند نظام مراقبتیِ مردمی و پیشگیرانه هستیم که حلقه نخست آن، سفیران و داوطلبان سلامت هستند.

بر اساس مستندات علمی نظام سلامت، سفیر سلامت خانواده فردی است که از میان اعضای خانواده آموزش دیده تا مفاهیم پیشگیری، تغذیه سالم، سلامت روان و مراقبت‌های دوره‌ای را به دیگر اعضای خانواده منتقل کند؛ رویکردی که موجب تقویت مسئولیت‌پذیری فردی و خانوادگی در قبال سلامت می‌شود .

 در کنار آن، داوطلبان سلامت نیز به‌عنوان نیروهای مردمی آموزش‌دیده، نقش کلیدی در گسترش پیام‌های بهداشتی در سطح جامعه ایفا می‌کنند و حضور فعال آنان در اجتماعات محلی، موجب افزایش دسترسی گروه‌های مختلف به اطلاعات صحیح و علمی می‌شود .

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مشارکت اجتماعی و حضور داوطلبانه، نه‌تنها به ارتقای سلامت عمومی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند پیش‌بینی‌کننده سطح سلامت روان در گروه‌های مختلف جمعیتی باشد .

با این نگاه، واحد آموزش و ارتقاء سلامت مرکز بهداشت غرب تهران، پیش از آغاز مراسم، دست به کار شد و با برگزاری جلسات توجیهی ویژه برای گروه‌های داوطلب و سفیران سلامت، آن‌ها را با مخاطرات اختصاصی این تجمعات آشنا ساخت.

سرفصل‌های این آموزش‌ها شامل شناسایی علائم هشداردهنده گرمازدگی، روش‌های صحیح آبرسانی، پیشگیری از بیماری‌های تنفسی در فضاهای شلوغ، اصول خودمراقبتی در شرایط استرس‌زا و نحوه انتقال پیام‌های بهداشتی به زبان ساده و مؤثر برای زائران بوده است.

دکتر اکرم عزتی ، کارشناس مسئول واحد آموزش و ارتقای سلامت، در این باره می‌گوید: هدف برنامه ریزی ما ، توانمندسازی یک شبکه مردمی هستیم که در روزهای مراسم، بتوانند به‌عنوان چشم‌های بینا و گوش‌های شنوای نظام سلامت، در میان جمعیت حضور داشته باشند.

 یک سفیر سلامت آموزش‌دیده، می‌تواند با یک تذکر به موقع، از بروز یک اورژانس پزشکی جلوگیری کند.

وی در ادامه ، اظهار داشت: هنوز جایگاه واقعی مشارکت‌های اجتماعی و نقش سفیران و داوطلبان سلامت در نظام سلامت کشور بطور کامل تبیین نشده است.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) بر «مشارکت معنادار مردم» به‌عنوان یکی از ارکان کلیدی توسعه نظام‌های سلامت تأکید دارد و تجربه جهانی نشان داده که بدون مشارکت فعال مردم و تشکل‌ها، دستیابی به سلامت پایدار امکان‌پذیر نخواهد بود .

 ما در این ایام، تلاش کردیم این مشارکت را از حالت شعاری خارج کرده و به یک اقدام عملیاتی و میدانی تبدیل کنیم.

گفتنی است واحد آموزش و ارتقای سلامت طی این چند روز، با تولید محتوای آموزشی مختصر و کاربردی در قالب‌های تصویری و نوشتاری، هدایت و پشتیبانی این گروه‌های داوطلب را به‌طور ویژه در دستور کار دارد و بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده،

بازخورد عملکرد این سفیران در طول مراسم جمع‌آوری و مستندسازی خواهد شد تا برای رویدادهای آینده، الگویی عملیاتی از مشارکت اجتماعی در مدیریت سلامت تجمعات، تدوین گردد.