پوکی استخوان؛ بیماری خاموشی که با پیشگیری می‌توان از عوارض آن کاست.
به مناسبت هفته ملی سلامت استخوان، شکوفه عبدی‌پور، کارشناس واحد بیماری‌های غیرواگیر مرکز بهداشت غرب تهران، با تأکید بر اهمیت حفظ سلامت استخوان‌ها، درباره عوامل خطر پوکی استخوان، نشانه‌های هشداردهنده، ضرورت تشخیص به‌موقع و راهکارهای پیشگیری از شکستگی‌های ناشی از این بیماری توضیح داد.
به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت غرب تهران، به مناسبت هفته ملی سلامت استخوان، گفت‌وگویی با خانم شکوفه عبدی‌پور، کارشناس واحد بیماری‌های غیرواگیر این مرکز، ترتیب دادیم تا درباره پوکی استخوان، عوامل مؤثر در بروز آن و راه‌های پیشگیری از این بیماری بیشتر بدانیم.
خانم عبدی‌پور، برای شروع گفت‌وگو، لطفاً بفرمایید پوکی استخوان چیست و چرا از آن به‌عنوان یک بیماری خاموش یاد می‌شود؟
شکوفه عبدی‌پور گفت: پوکی استخوان یا استئوپروز، بیماری‌ای است که در آن تراکم و کیفیت استخوان کاهش پیدا می‌کند و در نتیجه، استخوان‌ها شکننده‌تر می‌شوند. در این شرایط، حتی ضربه‌های خفیف یا زمین خوردن ساده نیز می‌تواند منجر به شکستگی شود. این بیماری معمولاً در مراحل اولیه علامت مشخصی ندارد و ممکن است فرد تا زمان بروز شکستگی متوجه ابتلا به آن نشود؛ به همین دلیل، پوکی استخوان را بیماری خاموش می‌نامند.
چه عواملی در بروز پوکی استخوان نقش دارند؟
پوکی استخوان زمانی ایجاد می‌شود که تعادل بین ساخت استخوان جدید و تخریب استخوان قدیمی به هم بخورد. افزایش سن، یائسگی و کاهش هورمون استروژن در زنان، کاهش هورمون‌های جنسی در مردان، دریافت ناکافی کلسیم، ویتامین D و پروتئین، کم‌تحرکی، مصرف دخانیات و الکل، استفاده طولانی‌مدت از برخی داروها مانند کورتون‌ها و بعضی بیماری‌های مزمن یا اختلالات جذب، از عوامل مؤثر در افزایش خطر ابتلا به این بیماری هستند.
پوکی استخوان چه علائم و نشانه‌هایی دارد؟
این بیماری در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت است و نشانه‌های آن بیشتر پس از پیشرفت بیماری یا بروز شکستگی ظاهر می‌شوند. شکستگی بر اثر ضربه خفیف یا زمین خوردن ساده، کمردرد ناگهانی یا مزمن مرتبط با شکستگی مهره‌ها، کاهش تدریجی قد، قوز یا خمیدگی پشت و تغییر در وضعیت بدنی، از جمله علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند. مشاهده این نشانه‌ها، به‌ویژه در افراد دارای عوامل خطر، نیازمند بررسی پزشکی است.
کدام افراد بیشتر در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارند؟
با افزایش سن، خطر کاهش توده استخوانی بیشتر می‌شود. زنان پس از یائسگی، سالمندان و افرادی که سابقه شکستگی با ضربه خفیف، سابقه خانوادگی پوکی استخوان، کم‌تحرکی یا مصرف طولانی‌مدت کورتون دارند، باید توجه بیشتری به سلامت استخوان‌های خود داشته باشند. البته این بیماری محدود به سالمندان نیست و در برخی افراد جوان‌تر نیز ممکن است به دلیل وجود عوامل زمینه‌ای بروز کند.
برای تشخیص به‌موقع پوکی استخوان چه اقداماتی لازم است؟
بررسی عوامل خطر و سنجش تراکم استخوان، نقش مهمی در شناسایی این بیماری و ارزیابی خطر شکستگی دارد. افراد بالای ۵۰ سال، کسانی که سابقه شکستگی با ضربه خفیف دارند و افرادی که با عواملی مانند یائسگی، کم‌تحرکی، سابقه خانوادگی یا مصرف طولانی‌مدت کورتون مواجه هستند، بهتر است برای ارزیابی وضعیت سلامت استخوان و ضرورت انجام سنجش تراکم استخوان با پزشک مشورت کنند.
چه راهکارهایی برای پیشگیری از پوکی استخوان و کاهش خطر شکستگی وجود دارد؟
داشتن سبک زندگی سالم، تغذیه مناسب، دریافت کافی مواد مغذی مورد نیاز استخوان‌ها و فعالیت بدنی منظم از اقدامات مهم برای حفظ سلامت استخوان‌ها هستند. همچنین، شناسایی عوامل خطر، پیگیری وضعیت سلامت استخوان و استفاده از درمان دارویی در صورت نیاز و با تجویز پزشک می‌تواند به کاهش خطر شکستگی کمک کند. تشخیص به‌موقع و توجه به عوامل خطر، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض این بیماری دارد.
پیام پایانی شما به مناسبت هفته ملی سلامت استخوان چیست؟
سلامت استخوان‌ها باید از سال‌های جوانی مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا بخش مهمی از توده استخوانی در حوالی ۳۰ سالگی شکل می‌گیرد. نباید منتظر بروز درد یا شکستگی بمانیم تا به فکر سلامت استخوان‌های خود بیفتیم. با اصلاح سبک زندگی، تغذیه مناسب، تحرک کافی و پیگیری توصیه‌های پزشکی، می‌توان خطر پوکی استخوان و شکستگی‌های ناشی از آن را کاهش داد. توجه به سلامت استخوان، گامی مهم برای حفظ تحرک، استقلال و کیفیت زندگی در سال‌های آینده است.
خانم عبدی‌پور، از اینکه وقت خود را در اختیار ما قرار دادید و درباره اهمیت سلامت استخوان و راهکارهای پیشگیری از پوکی استخوان توضیح دادید، سپاسگزاریم. امیدواریم با افزایش آگاهی عمومی و توجه به توصیه‌های پیشگیرانه، گام مؤثری در جهت حفظ سلامت استخوان‌ها و ارتقای کیفیت زندگی برداشته شود.
کامنت